నా విదేశయాత్ర అనుభవాలు - 3 - యూరప్ - 8

 

Click here for నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 7

కూచిపూడి ఆర్ట్ అకాడెమీ, మద్రాసు, సంస్థతో శ్రీ నాన్నగారి అనుబంధం నాకు గుర్తున్నంత వరకు 1963లో పనగల్ పార్క్ ఎదురుగా ఆ నాట్య పాఠశాల ప్రారంభదినాలనుంచే. అకాడెమీ నాట్య కార్యక్రమాల్లో గాయకుడిగా, వీణావాద్యకళాకారుడిగా, సంగీతదర్శకుడిగా వివిధ అవతారాలలో సహకరించారు నాన్నగారు. 1974లో శ్రీ ఘంటసాలగారి నిర్యాణం తరువాత శాశ్వతంగా కూచిపూడి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. 1975 - 2012 మధ్యకాలంలో సంగీత దర్శకుడిగానే కాక వీణావాదకుడుగా కూచిపూడి నాట్య గురువు శ్రీ వెంపటి చినసత్యంగారితో దేశవిదేశాలలో వందల సంఖ్యలో ప్రదర్శనలలో క్రియాశీలంగా పాలుపంచుకున్నారు. 2012 లో శ్రీ మాస్టరుగారి మరణం తరువాత కూడా అకాడెమీతో ఆ ఆత్మీయ అనుబంధం కొనసాగింది. 1987, 1988, 1989 సంవత్సరాలలో భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ ICCR ఆధ్వర్యంలో జరిగిన India Festivals లో కూచిపూడి బృందం సభ్యుడిగా పాల్గొన్న కొన్ని విదేశపర్యటనలలో సంగీత కళాకారుడుగానే కాక సాహితీవేత్తగా కూడా నాన్నగారు నిక్షిప్తం చేసిన తన విదేశయాత్ర అనుభవాలను ఈ blog post ల ద్వారా పంచుకుంటున్నాను. నాన్నగారు ఈ పర్యటనలలో దర్శించిన  స్థలాల గురించిన ఆన్ లైన్ లో ఉన్న మరింత సమాచారాన్ని ఫోటోలను కూడా జత చేసేను. 

- పట్రాయని వేణు గోపాలకృష్ణ అనే గోపి 

నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 8

ప్రాగ్

ఈవాళ – 3-5-89    

Breakfast అయింది. మధ్యాహ్నం 11.30 కి Lunch తీసుకొని Bratislava వెళతాం. మా అందరికీ shopping కోసం 350 క్రౌనులు యిచ్చేరు మళ్లీ. వాళ్లు చెప్పినది సరిగా అర్థం చేసుకోకుండానే మాస్టరుగారు ఆజ్ఞాపించేరు – “ఈ డబ్బు రేపు ఎల్లుండి భోజనం కోసం, అనవసరంగా ఖర్చుపెట్టకండి” అని. తెలియని విషయం అంత గట్టిగా నమ్మకంగా చెప్పగలగడం సాధారణ విషయం కాదు.

అనుకొన్నట్టుగా Breakfast అయిన వెంటనే Bratislava వెళ్లేం. ఈ ఊరు కూడా Prague కి తగ్గిపోయినది కాదు. యూరోప్ ఏ చిన్న గ్రామం తీసుకొన్నా అతి శుచిగా, వైభవంగా ఉంటుంది. చిన్న పల్లెటూర్లు కూడా. విశాలమైన రోడ్లతో, మంచి గృహవసతి, వినోద సౌకర్యాలతో ఉంటాయి. Bratislava డ్యాన్యూబ్^*1 నది ఒడ్డున ఉంది. చిన్నప్పుడు జాగ్రఫీ పాఠాలు జ్ఞాపకం వచ్చేయి. డ్యాన్యూబ్ నదియొక్క ఘనత మాస్టారు చెప్పేవారు. అదినాలుగయిది దేశాలగుండా ప్రవహిస్తుంది. దానిమీద మధ్య స్థంభం లేని bridge. 

నదికి ఇవతల ఒడ్డు పాత ఊరు. నది అవతల ఆధునిక ఆకశ హర్మ్యాలు. ఈ ఊరు కొంత కాలం హంగేరీలోనే ఉండేదిట. హంగేరీ రాజు, రాణి వియన్నాలోను, బ్రాటిస్లావాలోను కూడా ఉండేవారు. రాజు, రాణుల కిరీటధారణ యిక్కడ church లోనే జరిగేదట.

మొదటి ప్రపంచ సంగ్రామంలో ఇది జకొస్లోవేకియాలో చేరిపోయింది. ఊరు మధ్య చిన్న కొండ. దాని మీద ఒక కోట. పాత రాజులు కట్టించినది.

Southeast view of Bratislava Castle

Aerial view of the complex of Bratislava Castle

Bratislava Castle and the roofs of the Old Town

In 1811, a huge fire raged through Bratislava Castle, destroying the main palace and more than 70 nearby houses

శిధిలమయిన తర్వాత ఇటీవల స్లోవేకియన్ ప్రభుత్వం పునరుద్ధరించింది. చాలా విశాలంగా ఉంది. అనేక గదులు. సంవత్సరంలో కొన్ని రోజులే తెరుస్తారట ప్రజలు చూడడానికి. ఆ కోటలో ఒక బావి^*2 ఉంది. 85 మీటర్లో లోతు. అప్పటికి కాని నీరు పడలేదు. మామూలుగా అయితే నీరు కనపడదు. లోపల లైటు ఏర్పాటు చేసేరు.

జకస్లోవేకియా దేశం ఒకటే. రిపబ్లిక్కులు రెండు. జక్ రిపబ్లిక్ ప్రాగ్ ముఖ్యపట్నం. స్లొవేకియాకి Bratislava. ఈ దేశం మొదటి ప్రపంచ సంగ్రామం తర్వాత సృష్టించబడింది. హంగేరీ, జర్మనీ దేశాలలోని భాగంతో జక్కులు, స్లొవేక్కులు ఆధిక్యత గల భాగాన్ని జకొస్లోవేకియా అన్న పేరుతో మన బంగ్లాదేశ్ లా చేసేరన్నమాట. ఇక్కడ ప్రజలు అందుకే హంగేరీ, జర్మన్ భాషలు కూడా అంత ధారళంగా మాట్లాడతారు. 

మొత్తానికి Sightseeing అయేక shopping. ఈ దేశపు ప్రత్యేకమైన వస్తువు crystals. వాటితో చేయబడిన ఆభరణాలు. Cut glass సామగ్రి. ఈ వస్తువులు బాగా ఖరీదుట. చి. కమలారెడ్డి ఏదో jug లాటిది కొంది. దాని ఖరీదు 850 క్రౌనులుట. మేము కూడా ఏవో crystal దండలు కొన్నాం. ఏది కొందామన్నా వందల ఖరీదు.  

^*1The Danube is Europe's second-longest river (after the Volga) and the longest in the European Union. Stretching approximately 2,850 km 1,770 miles, it flows from the Black Forest in Germany to the Black Sea in Romania. The river connects 10 nations and passes through four European capitals: Vienna, Bratislava, Budapest, and Belgrade.

Bratislava has five bridges crossing the Danube River, with the iconic Most SNP (nicknamed the UFO Bridge) standing out as its most famous landmark. The futuristic 95-meter-high viewing tower and restaurant span directly over the water, connecting the city’s historic Old Town to the large Petržalka district.   

^*2The 85-meter-deep (280 ft) historic water well located in the central courtyard of Bratislava Castle, which sits majestically on a hillock overlooking the Danube River. Constructed in 1437 during the major Gothic reconstruction of the castle by King Sigismund of Luxembourg, the well is a remarkable feat of medieval engineering.  The well is 85 meters (278 feet) deep, with the water table sitting at a depth of 42 meters. Because the fortress sits roughly 80 meters above the Danube, builders had to dig deep into the hill to reach the water supply. Historical Purpose: Originally built to ensure the castle had an independent water supply during long sieges, it likely functioned alongside other rain-water reservoirs found in the fortress courtyards. Local Folklore: Local legend often associates the castle's depths with a "Well of Wishes," where visitors throw coins to make their dreams come true.

నా విదేశయాత్ర అనుభవాలు - 3 - యూరప్ - 7

 

Click here for నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 6

కూచిపూడి ఆర్ట్ అకాడెమీ, మద్రాసు, సంస్థతో శ్రీ నాన్నగారి అనుబంధం నాకు గుర్తున్నంత వరకు 1963లో పనగల్ పార్క్ ఎదురుగా ఆ నాట్య పాఠశాల ప్రారంభదినాలనుంచే. అకాడెమీ నాట్య కార్యక్రమాల్లో గాయకుడిగా, వీణావాద్యకళాకారుడిగా, సంగీతదర్శకుడిగా వివిధ అవతారాలలో సహకరించారు నాన్నగారు. 1974లో శ్రీ ఘంటసాలగారి నిర్యాణం తరువాత శాశ్వతంగా కూచిపూడి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. 1975 - 2012 మధ్యకాలంలో సంగీత దర్శకుడిగానే కాక వీణావాదకుడుగా కూచిపూడి నాట్య గురువు శ్రీ వెంపటి చినసత్యంగారితో దేశవిదేశాలలో వందల సంఖ్యలో ప్రదర్శనలలో క్రియాశీలంగా పాలుపంచుకున్నారు. 2012 లో శ్రీ మాస్టరుగారి మరణం తరువాత కూడా అకాడెమీతో ఆ ఆత్మీయ అనుబంధం కొనసాగింది. 1987, 1988, 1989 సంవత్సరాలలో భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ ICCR ఆధ్వర్యంలో జరిగిన India Festivals లో కూచిపూడి బృందం సభ్యుడిగా పాల్గొన్న కొన్ని విదేశపర్యటనలలో సంగీత కళాకారుడుగానే కాక సాహితీవేత్తగా కూడా నాన్నగారు నిక్షిప్తం చేసిన తన విదేశయాత్ర అనుభవాలను ఈ blog post ల ద్వారా పంచుకుంటున్నాను. నాన్నగారు ఈ పర్యటనలలో దర్శించిన  స్థలాల గురించిన ఆన్ లైన్ లో ఉన్న మరింత సమాచారాన్ని ఫోటోలను కూడా జత చేసేను. 

- పట్రాయని వేణు గోపాలకృష్ణ అనే గోపి 

నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 7

ప్రాగ్

30-4-89

మేముండే Nove Zamky కొద్ది దూరంలోనే ఉంది Hurbanovo. అక్కడే మా కార్యక్రమం. 30వ తేదీని. చిన్న ఊరు. మొత్తం 8000 మంది జనాభా. చిత్రం ఏమిటంటే ఈ ప్రదేశం అంతా వ్యవసాయికమైన ప్రదేశం. మన పల్లెటూళ్లలా. దగ్గర దగ్గర గ్రామాలు. అయితే ఈ గ్రామాలు చాలా నీటుగా మంచి భవనాలతో సౌకర్యాలు, షాపింగ్ సెంటరు, రోడ్లు, హోటేలు, మంచి ఆడిటోరియం యివన్నీ ఉంటాయి.

మగవాళ్లంతా వ్యవసాయిక కార్యక్రమాల్లో ఉంటారు కాబోలు. ఆడవాళ్లే ఈ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు చూస్తున్నారు. వేషభాషల్లో పట్టణాలకి పల్లెలలకి తేడా కనిపించదు. మా కార్యక్రమం బాగానే చూసేరు. వాళ్లు ఏమి ఆనందించేరో ఎలా చెప్పగలం? చివరవరకూ కూర్చున్నారు. ప్రతీ item కీ చప్పట్లు కొడుతునే ఉన్నారు. 

రాత్రి డిన్నరు హర్బనోవో లోనే. అది ఒక చిన్న హోటేలు. అయితే అక్కడ ఆర్కెస్ట్రా, డాన్సులు అన్నీ ఉన్నాయి. మా గౌరవార్ధం ఒక వయొలిన్ వాద్యగాడు, ఒక ఎకార్డియన్ వాద్యగాడు పాటలు పాడేరు. చాలా ప్రచారంలో ఉన్న పాటలు. మాతో ఉన్న ఆడవాళ్లూ ఆ పాటలు పాడేరు. ఆ పాటలు వింటూ పాడుతూ వాళ్లు ఎంతో సంతోషంగా కనిపించేరు.

1-5-89

ఈరోజు ‘మే' డే.

ఇక్కడ యిదో పెద్ద పండగ. అందరూ జండాలు పట్టుకొని marching,  ఉపన్యాసాలు అన్నీ జరిగేయి. వర్షం అలాగే ఉంది. అంటే తుషారం మాత్రం చలి. నిన్న రాత్రి మరో గ్రామం. గ్రామం అంటే తక్కువ జనాభా ఉన్న ఊరని. వైభవంగానే ఉంది. ఈ ఊరి పేరు షెల్లా.

Castle in the town

అంతా మామూలే. మాతో ICCR నుంచి గౌతమ్ భట్టాచార్య అనే యువకుడు వచ్చేడు. అతను బెంగాలీ అయినా ఢిల్లీ పౌరుడు. అతడు  lighting ఏర్పాటు కోసం ప్రత్యేకంగా పంపబడ్డాడు. తెలివైనవాడే. 34 ఏళ్ల వయస్సు. సన్నటి మనిషి. తీర్చిదిద్దిన ముఖం. కన్నులు. ఈ పిల్లలు అతణ్ణి అవజ్ఞ చేసినట్టు కబుర్లు చెప్తున్నా అతని యడల ప్రత్యేక శ్రద్ధ ఉందని తర్వాత తర్వాత తెలిసింది. అతనితో అన్నాను ఓమారు, 45 దాటిన తర్వాత రవీంద్రనాథ్ ఠాగూరులా ఉంటావని. అతను సంతోషించేడు ఆ మాటకి. అతను ఈరోజు కార్యక్రమం పూర్తి అవగానే ఢిల్లీ వెళ్లిపోతాడు. మాతో బుడాపెస్ట్ రాడు.

2-5-89

11.30 కి lunch తీసుకొని Bratislava వెళతాం. ఈ festival ఆఖరి కార్యక్రమం అక్కడే. తిరిగి రాత్రికి వచ్చేస్తాం. Nove Zamky  3, 4 యిక్కడ. 5న బుడాపెస్టు. Hurbanovo లో అక్కడ మహిళామణులు Beer Bottles ఒక పెట్టి యిచ్చేరు. నిన్న ఉదయం కొంత ఏర్పాటు చేసేం. యిప్పుడు కొంత సేవించి భోజనం చేస్తాం.

Bratislavaలో మా కార్యక్రమం బాగా జరిగింది. సరోద్, మణిపురి కార్యక్రమాల కన్నా మా కార్యక్రమం అందరి మన్ననలు అందుకొంది. ఇండియా రాయబారి యీ సందర్భంలో ఒక Five Star Hotel లో విందు ఏర్పాటు చేసేరు. అన్నిటికన్నా విశేషం ఏమిటంటే ఈ  Nove Zamky  లో మాకు ఏర్పాట్లు చేస్తున్న మార్తా ఆవిడ దుబాసి, పేరు తెలియదు, మరో ఆవిడ, స్టేజీ మీద వ్యాఖ్యానం చసేది, ఆవిడా మా విజయాన్ని వాళ్ల విజయంగానే భావించి మహా మురిసిపోయేరు. అందులో కార్యక్రమం compere చేసే అమ్మాయి చాలా హుషారు, చిలిపితనం కలది. మార్తాలో హుందాతనం. మాకు ఇంగ్లీషులో చెప్పే ఆవిడ సహృదయత్వం, విశ్వాసపాత్రత, అమాయకపు వ్యక్తి.

 

నా విదేశయాత్ర అనుభవాలు - 3 - యూరప్ - 6

 

Click here for నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 5

కూచిపూడి ఆర్ట్ అకాడెమీ, మద్రాసు, సంస్థతో శ్రీ నాన్నగారి అనుబంధం నాకు గుర్తున్నంత వరకు 1963లో పనగల్ పార్క్ ఎదురుగా ఆ నాట్య పాఠశాల ప్రారంభదినాలనుంచే. అకాడెమీ నాట్య కార్యక్రమాల్లో గాయకుడిగా, వీణావాద్యకళాకారుడిగా, సంగీతదర్శకుడిగా వివిధ అవతారాలలో సహకరించారు నాన్నగారు. 1974లో శ్రీ ఘంటసాలగారి నిర్యాణం తరువాత శాశ్వతంగా కూచిపూడి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. 1975 - 2012 మధ్యకాలంలో సంగీత దర్శకుడిగానే కాక వీణావాదకుడుగా కూచిపూడి నాట్య గురువు శ్రీ వెంపటి చినసత్యంగారితో దేశవిదేశాలలో వందల సంఖ్యలో ప్రదర్శనలలో క్రియాశీలంగా పాలుపంచుకున్నారు. 2012 లో శ్రీ మాస్టరుగారి మరణం తరువాత కూడా అకాడెమీతో ఆ ఆత్మీయ అనుబంధం కొనసాగింది. 1987, 1988, 1989 సంవత్సరాలలో భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ ICCR ఆధ్వర్యంలో జరిగిన India Festivals లో కూచిపూడి బృందం సభ్యుడిగా పాల్గొన్న కొన్ని విదేశపర్యటనలలో సంగీత కళాకారుడుగానే కాక సాహితీవేత్తగా కూడా నాన్నగారు నిక్షిప్తం చేసిన తన విదేశయాత్ర అనుభవాలను ఈ blog post ల ద్వారా పంచుకుంటున్నాను. నాన్నగారు ఈ పర్యటనలలో దర్శించిన  స్థలాల గురించిన ఆన్ లైన్ లో ఉన్న మరింత సమాచారాన్ని ఫోటోలను కూడా జత చేసేను. 

- పట్రాయని వేణు గోపాలకృష్ణ అనే గోపి 

నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 6

ప్రాగ్

29-4-89

చెకొస్లోవేకియా రెండవ ముఖ్యపట్నం Bratislava. ఇది Slovakia ముఖ్యపట్నం అన్నమాట. Prague నుంచి యిప్పుడు అక్కడికి బయలుదేరేం. Prague  నుంచి అక్కడికి ఒక గంట ప్రయాణం విమానం మీద. ఉదయం breakfast తర్వాత ఈ రోజు lunch లేదు. Bratislava లో 2 తేదీ ఈ festival  ముగింపు రోజు. ఆ రోజు అన్ని పార్టీలు అక్కడ కలుస్తాయి. ప్రస్తుతం మాతో శరన్ రాణి పార్టీ వచ్చేరు. Bratislava లో విమానం దిగేం. ఇక్కడ వర్షం లేదు. చలి ఉంది. Baggage తీసుకొందికి నిలబడ్డాం. ఇక్కడ baggae తీసుకొనే ప్రదేశం ఆరు బయట. ఆఖరికి ఎలాగైతేనేం బస్సులో బయలుదేరేం. మమ్మల్ని receive చేసుకొందికి ఒక ముగ్గురు ఆడవాళ్లు వచ్చేరు. ఒకావిడ నాయకురాలు. ఆవిడకి ఇంగ్లీషు రాదు. ఆమె చెప్పింది ఆంగ్లీకరించడానికి మరొక ఆమె. సరే, Bratislava లోనే మేము ఉండి అక్కడ నుంచి Hurbanovo  వెళతాం అనుకొన్నాం. అదేం లేదు. బస్సు పోతునే ఉంది. ఊరు తరవాత ఊరు తగులుతునే ఉంది. బస్సు ఆగే సూచన లేదు. ఈలోగా bathroom అవసరం కలిగింది. నిజానికి విమానం దిగగానే వెళ్ళవలసింది. అక్కడ ఎక్కడ ఉన్నదీ బోధపడక బస్సు ఎక్కేసేం. అలా బస్సు పోతునే ఉంది. చుట్టూ పంట పొలాలు. ముఖ్యంగా ఆవాలు పంట పువ్వు పూచిందనుకొంటాను. మైళ్ల కొద్దీ పసుపు పచ్చగా తివాచీ పరిచినట్టుగా ఉంది.

Danube River - Bratislava

ప్రయాణం దృశ్యాలు బాగున్నాయి. అయితే ఒకటికి వెళ్ళాలే. ఆఖరికి శరన్ రాణి పార్టీలో తబలా వాయించే అతను, ఘోష్, అడిగేడు. ఆకలి వేస్తున్నదనీ ఎక్కడైనా ఆపమనీ. ఇంగ్లీషు మాట్లాడే ఆమె అంది, మీ దగ్గర డబ్బలుంటే మీరు lunch తీసుకోండి. తర్వాత మీ డబ్బులు మీకు యిచ్చేస్తాం అని. సరే అని దారిలో ఏదో ఊరు, అక్కడ రెస్టారెంట్ అక్కడ ఆగి తొందరగా toilet కి పోయి, తాపీగా కాఫీ bread తీసుకొన్నాం.

అక్కడనుంచి మరో 45 నిమిషాలు ప్రయాణం. ఆఖరికి ఒక ఊళ్లో ఆగేం. శరన్ రాణి పార్టీ మాత్రం ఇంకా మరో ఊళ్ళో దిగాలి. హోటేలు బాగానే ఉంది. అయితే హోటేలు సాధారణమైనది. టెలిఫోన్ గాని, TV గానీ లేవు. అసలు ఈ ఊరు పేరు ఏమిటో తెలియదు. ఆ సందేహంతోనే రాత్రల్లా నిద్రపోయేం. ఉదయానికి ఆ సందేహం తీర్చుకొన్నాం. ఈ ఊరు పేరు Nove Zamky.

ఈ హోటేలు ఊరి మధ్యనే ఉంది. చట్టూ shopping centres లాగే ఉంది. అయితే ఈరోజు ఆదివారం. మా దగ్గిర మిగిలిన crowns ఎలా వదుల్చుకోవాలో. ఈ రోజు మళ్లా మరొక వంద క్రౌనులు యిచ్చేరు. అసలు సంగతి – ఈ festival 2 తేదీతో పూర్తవుతుంది. తర్వాత 5 తేదీని గానీ మేం బుడాపెస్ట్ వెళ్లం. అంటే Bratislava ఆ రెండు రోజులు ఖాళీగా ఉండాలంటే హోటేలు ఖర్చు ఎక్కువ. అందుచేత ఈ చిన్న ఊళ్ళో చౌకగా ఈ రెండు రోజులూ గడపడానికి ఇక్కడ పెట్టేరు మమ్మల్ని. Festival ముగింపు రోజున Bratislava వెళ్లినా Nove Zamky కి తిరిగి వచ్చేయాలి. ఏమి కొనాలన్నా యిక్కడే. లేదా తర్వాత కొనాలి.

ఉండి ఉండి, వంటరిగా కదా ఉంటాం, హోటేలు గదిలో. మన యిల్లూ, పిల్లలు, మా చిన్నమ్మడు, ఆ పరిస్థితులూ, మా చి.సౌ. పద్మ తల్లీ, చి. చంద్రూ, వాళ్ల క్షేమం తెలిసిందో లేదో...

తరవాత, ఉండి ఉండి, చిన్నతనం, సాలూరు, ఆనాటి మనుషులు, ఏవో దృశ్యాలు, ఈ ప్రపంచ గమనం, మళ్లా నేనూ అనే ఆలోచన. ముసలివాళ్లం అయిపోయేం, యింక ఏముంది? ఇలాంటివి యింకా యౌవనపు స్మృతులు వీటితో భూత, భవిష్యత్తు, వర్తమానకాలలో సంచారం జరుగుతూ ఉంటుంది.     

 

^*1The Danube is Europoe's second longest river (after the Volga) and the longest in the European Union.Stretching approximately 2,850 km 1,770 miles, it flows from the Black Forest in Germany to the Black Sea in Romania. The river connects 10 nations and passes through four European capitals: Vienna, Bratislava, Budapest, and Belgrade.

నా విదేశయాత్ర అనుభవాలు - 3 - యూరప్ - 5

 

Click here for నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 4

కూచిపూడి ఆర్ట్ అకాడెమీ, మద్రాసు, సంస్థతో శ్రీ నాన్నగారి అనుబంధం నాకు గుర్తున్నంత వరకు 1963లో పనగల్ పార్క్ ఎదురుగా ఆ నాట్య పాఠశాల ప్రారంభదినాలనుంచే. అకాడెమీ నాట్య కార్యక్రమాల్లో గాయకుడిగా, వీణావాద్యకళాకారుడిగా, సంగీతదర్శకుడిగా వివిధ అవతారాలలో సహకరించారు నాన్నగారు. 1974లో శ్రీ ఘంటసాలగారి నిర్యాణం తరువాత శాశ్వతంగా కూచిపూడి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. 1975 - 2012 మధ్యకాలంలో సంగీత దర్శకుడిగానే కాక వీణావాదకుడుగా కూచిపూడి నాట్య గురువు శ్రీ వెంపటి చినసత్యంగారితో దేశవిదేశాలలో వందల సంఖ్యలో ప్రదర్శనలలో క్రియాశీలంగా పాలుపంచుకున్నారు. 2012 లో శ్రీ మాస్టరుగారి మరణం తరువాత కూడా అకాడెమీతో ఆ ఆత్మీయ అనుబంధం కొనసాగింది. 1987, 1988, 1989 సంవత్సరాలలో భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ ICCR ఆధ్వర్యంలో జరిగిన India Festivals లో కూచిపూడి బృందం సభ్యుడిగా పాల్గొన్న కొన్ని విదేశపర్యటనలలో సంగీత కళాకారుడుగానే కాక సాహితీవేత్తగా కూడా నాన్నగారు నిక్షిప్తం చేసిన తన విదేశయాత్ర అనుభవాలను ఈ blog post ల ద్వారా పంచుకుంటున్నాను. నాన్నగారు ఈ పర్యటనలలో దర్శించిన  స్థలాల గురించిన ఆన్ లైన్ లో ఉన్న మరింత సమాచారాన్ని ఫోటోలను కూడా జత చేసేను. 

- పట్రాయని వేణు గోపాలకృష్ణ అనే గోపి 

నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 5

ప్రాగ్

28-4-89

రోజూ breakfast కి నేను ఆలస్యం అయేవాణ్ణి. ఈరోజు నేను ముందు తెమిలిపోయేను. ఇప్పుడే అయింది breakfast. బాగానే ఉంది. పదకొండు గంటలకి అంటే మన 2.30 గంటలకి ఊళ్ళోకి తిరగడానికి వెళతాం. ఈ crowns ఎలా వదుల్చుకోవాలో చూడాలి.

అనుకొన్న విధంగా బస్సు వచ్చింది. ప్రాగ్ నగరం అంతా తిరిగేం. ఇక్కడి పార్లమెంట్ భవనం, కొండ మీద స్టేడియం ఏవో ఏవో చూసాం. పాతకాలపు భవనాలు అన్నీ. అందంలో గానీ, వైశాల్యంలో గానీ తక్కువ లేదు. చాలా హుందాగా ఉంటాయి. దక్షిణ హిందూ దేశపు దేవాలయాలు చూస్తే ఎలా ఉంటుందో పాత కట్టడాలు చూసినా అలాగే ఉంటుంది. గంభీరం విషయంలో. ఈ జకోస్లోవేకియా అంతా పేరు మార్పుతో కొంత హంగేరీ, కొంత జర్మనీ, ఆస్ట్రియా ప్రాంతలలోదే కదా!

రాత్రి మా కార్యక్రమం బాగా రక్తి కట్టింది. రేపు ఇక్కడ నుంచి flight లో Haresnovo (?) అనే ఊరు వెళతాం. ఉదయం 11.30 కి flight. నిన్న రాత్రి programme అయిన తర్వాత ఒక తమిళ యువకుడు, ఇక్కడి రిసెర్చ్ స్కాలరు మమ్మల్ని అంటిపెట్టకొని తిరిగాడు. రేపు ఉదయం తొమ్మిది గంటలకి వస్తానన్నాడు. మమ్మల్ని shopping కి తీసుకువెళతానని.

29-4-89

ఉదయం ఆరు గంటలకే లేచేను. దంతధావనం అయింది. స్నానంచేసి రెడి అయితే, breakfast అయిన తర్వాత shopping. అదీ కార్యక్రమం.

అప్పుడే రెండు రోజులనుంచి మబ్బు మూసుకొంది. చిన్న తుషారం, చలి. అనుకొన్నట్టుగా ఆ తమిళ యువకుడు వచ్చేడు. మా interpreter ‘ఏవా’. ఆ అమ్మాయీ వచ్చింది. దగ్గరలోనే నడిచి వెళ్లవచ్చునని తీసుకొని వెళ్లేరు. మీదనుంచి తుషారం. చలి. ఒక మైలు పేనే నడిచి ఉంటాం. జలుబుచేసి ఆరోగ్యం చెడుతుందేమోనని భయం. మొత్తానికి ఒక పెద్ద departmental store కి తీసుకొని వచ్చేరు. అయితే చాలా వెచ్చగా ఉంది. ఇక్కడ గాజు వస్తువులు, crystals, గాజు పూసలకి ప్రసిద్ధిట.

ఏది చూచినా వందల క్రౌనులు ఖరీదు. మా దగ్గర ఉన్నవి ఐదువందల చిల్లర. బట్టలు కూడా అంతే. ఆఖరికి 150 క్రౌనులు ఒక గొడుగు. చి.బాలతల్లికి, అందరూ కొంటున్నారని ఒక bag కొన్నాను. Bag ఖరీదు 170 క్రౌనులు, చి.గోపికి టీ shirts కొందామనుకొన్నాను, కుదరలేదు. అప్పుడే బయలుదేరాలి airport కి.  Departmental Store లో చాలా వెచ్చగా ఉంది. మా తడిసిన బట్టలు ఆరిపోయాయి.

వచ్చేటప్పుడు Metro లో వచ్చేం. New York లో కన్నా, లండన్ లో కన్నా కూడా ఇక్కడ ఈ మెట్రో విశాలంగా ఉంది. బాగుంది. చాలా పెద్ద, ఎత్తైన elevators. మొత్తానికి ఉదయం కార్యక్రమం బాగానే ఉందని అనిపించింది.

 

నా విదేశయాత్ర అనుభవాలు - 3 - యూరప్ - 4

 

Click here for నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ –3

కూచిపూడి ఆర్ట్ అకాడెమీ, మద్రాసు, సంస్థతో శ్రీ నాన్నగారి అనుబంధం నాకు గుర్తున్నంత వరకు 1963లో పనగల్ పార్క్ ఎదురుగా ఆ నాట్య పాఠశాల ప్రారంభదినాలనుంచే. అకాడెమీ నాట్య కార్యక్రమాల్లో గాయకుడిగా, వీణావాద్యకళాకారుడిగా, సంగీతదర్శకుడిగా వివిధ అవతారాలలో సహకరించారు నాన్నగారు. 1974లో శ్రీ ఘంటసాలగారి నిర్యాణం తరువాత శాశ్వతంగా కూచిపూడి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. 1975 - 2012 మధ్యకాలంలో సంగీత దర్శకుడిగానే కాక వీణావాదకుడుగా కూచిపూడి నాట్య గురువు శ్రీ వెంపటి చినసత్యంగారితో దేశవిదేశాలలో వందల సంఖ్యలో ప్రదర్శనలలో క్రియాశీలంగా పాలుపంచుకున్నారు. 2012 లో శ్రీ మాస్టరుగారి మరణం తరువాత కూడా అకాడెమీతో ఆ ఆత్మీయ అనుబంధం కొనసాగింది. 1987, 1988, 1989 సంవత్సరాలలో భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ ICCR ఆధ్వర్యంలో జరిగిన India Festivals లో కూచిపూడి బృందం సభ్యుడిగా పాల్గొన్న కొన్ని విదేశపర్యటనలలో సంగీత కళాకారుడుగానే కాక సాహితీవేత్తగా కూడా నాన్నగారు నిక్షిప్తం చేసిన తన విదేశయాత్ర అనుభవాలను ఈ blog post ల ద్వారా పంచుకుంటున్నాను. నాన్నగారు ఈ పర్యటనలలో దర్శించిన  స్థలాల గురించిన ఆన్ లైన్ లో ఉన్న మరింత సమాచారాన్ని ఫోటోలను కూడా జత చేసేను. 

- పట్రాయని వేణు గోపాలకృష్ణ అనే గోపి 

నా విదేశపర్యటనలు – 3 – యూరప్ – 4

ప్రాగ్

27-4-89

ఈరోజు కార్యక్రమం లేదు. మేము ఉండేది Intercontinental Hotel. భోజనానికి కల్చరల్ పేలస్ ఉండే భవనంలోనే Panorama అనే రెస్టారెంట్ ఉంది. అక్కడకి మా స్వంత బస్సులో తీసుకొని వెళ్లేవారు. మొదటిరోజు భోజనం అన్నీ ఆకుకూరలే. Bread, butter, jam అన్నీ ఉన్నాయి. తర్వాత ఉడికీ ఉడకని అన్నం, yogurt, ఉడికించిన కూరలు, cakes, ఏవో అవి ఇవీ యిస్తున్నారు. నిన్న ఏదో పోతులాటి cutlet లాంటిది యిచ్చేరు. ఇదీ మా భోజనం సంగతి.             

26వ తేదీ దాకా వాతావరణం వెచ్చగా బాగుంది. హటాత్తుగా 27 ఉదయానికి మారిపోయింది. వర్షం చలి. 26న (నిన్న) కచేరీకి వెళ్లినప్పుడు  లోపల వేసుకొనే ఉన్ని షరాయి, కోటు వేసుకొన్నాను. (ఆ రోజు) చాలా వేడిగా ఉంది. ఈ బట్టలు అనవసరం అనిపించింది. ఈ రోజు బయటికి వెళ్లాలంటే చలి బట్టలు వేసుకోవలసిందే. ఊరు మధ్యనుంచే ఒక నది ఉంది. దాంట్లో నౌకలు, ఓడలు కూడా నడుస్తున్నాయి.   

  

Vltava River - Prague

ఆ నది పేరు అడిగేను. సరిగా తెలియలేదు. “విల్ తవా” ^*1  అని అనుకున్నాను. నిజమే.

The Vltava as it flows along the north side of central Prague, taken from the Stalin Monument socle in Letná Park

మధ్యాహ్నం, రాత్రి భోజనానికి తిరగడానికి సరిపోయింది. భోజనం దగ్గర, రాత్రి, శరన్ రాణి. ఆవిడ బృందం ఎక్కువ లేరు. తబలా, తంబురా వాద్యకులు మాత్రం. ఆవిడ యౌవనం నిలుపుకుందామని తాపత్రయపడే వృద్ధవనితలా ఉంటుంది. కొంచెం వాగ్ధోరణి, విమర్శ ఎక్కువ. అందరినీ patronize చేసే హావభావాలు. ఆవిడ పూర్తి శాఖాహారి. ఆవిడ అనుచరులు పూర్తి మాంసాహారులు.

రాత్రి మరో 340 క్రౌనులు యిచ్చేరు.

*1The Vltava (/ˈvʊltəvə, ˈvʌl-/ VU(U)L-tə-və, Czech: [ˈvl̩tava]  German: Moldau [ˈmɔldaʊ] ) is the longest river in the Czech Republic, a left tributary of the Elbe River. It runs southeast along the Bohemian Forest and then north across Bohemia, through Český Krumlov, České Budějovice, and Prague. It is commonly referred to as the "Czech national river"

Etymology

Both the Czech name Vltava and the German name Moldau are believed to originate from the old Germanic words *wilt ahwa 'wild water' (compare Latin aqua). In the Annales Fuldenses (872 AD) it is called Fuldaha; from 1113 AD it is attested as Wultha. In the Chronica Boemorum (1125 AD) it is attested for the first time in its Bohemian form, Wlitaua.